25
Feb
13

วิคเตอร์ อูโก้ กับ จีน


09574562

หาก วิคเตอร์ อูโก้ (Victor Hugo 1802-1885) กวี นักเขียน ศิลปิน รัฐบุรุษ ชาวฝรั่งเศส จะเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางสำหรับชาวไทยก็คงจะเพราะภาพยนต์เรื่อง  Les Misérables (เหยื่ออธรรมซึ่งเข้าฉายเมื่อเร็วๆนี้ หรืออาจจะย้อนกลับไปอ้างอิงถึงภาพยนต์การ์ตูนของดิสนีย์อีกเรื่องที่ชื่อว่า The Hunchback of Notre Dame (Notre-Dame de Paris หรือ คนค่อมแห่งนอเทรอ-ดาม)

W020111114370325878094

งิ้วเรื่อง “คนค่อมแห่ง นอเทรอ-ดาม” ดัดแปลงจาก Notre-Dame de Paris

แต่สำหรับชาวจีนแล้วความโด่งดังของ อูโก้ มาจากจดหมายฉบับหนึ่งซึ่งประนามการกระทำของอังกฤษ และ ฝรั่งเศส ที่เข้ากระทำการเผาทำลาย พระราชวังฤดูร้อน(เก่า) ของจีน ต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องที่ต้องการคุณธรรมในเรื่องความถูกต้องอีกขั้น ที่คนๆหนึ่งที่อยู่กลุ่มเดียวกัน ชนชาติเดียวกัน หรือพรรคพวกเดียวกันกับผู้รุกราน จะประนามการกระทำที่ไร้มนุษยธรรมของพวกเดียวกัน ด้านหนึ่งอาจสะท้อนถึงการให้อิสระทางความคิดของชาตินั้นๆ อีกด้านหนึ่งย่อมสะท้อนถึงความกล้าหาญทางมนุษยธรรมของบุคคลนั้นๆเอง (ลองคิดถึงยุคนาซี หรือมุสโสลินี ว่าผู้ต่อต้านการรุกรานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์อื่น แทบไม่ได้มีปากมีเสียงกับเขาเลย)

ไม่เพียงแค่นั้น ผลงานทางวรรณกรรมแนวโรแมนติก(หมายถึง Romanticism ซึ่งมิได้หมายถึงแนวกุ๊กกิ๊กเรื่องรักแต่อย่างใด)ของอูโก้ ก็ยังสะท้อนถึงการเรียกร้องความเป็นธรรมอย่างเสมอมา

ข้อเขียนประนามการกระทำของกองทัพร่วมอังกฤษและฝรั่งเศสของอูโก้ จึงถือเป็นหลักฐานที่มั่นคงเป็นธรรมสำหรับประวัติศาสตร์ช่วงนั้น

ซากปรักหักพังของสถาปัตยกรรมทรงยุโรปในพระราชวังหยวนหมิงหยวน

แม้แต่ในระยะหลัง การเน้นย้ำว่าจีนโดนต่างชาติรุกรานและรังแกก็ยังคงก้องอยู่ในหัวชาวจีนเสมอ จนบางครั้งอาจกลายเป็นการเจ็บปวดโอดครวญกับแผลเป็นในอดีตจนเกินเหตุ ทำให้พระราชวังฤดูร้อน(เก่า) หรือที่เรียกเป็นภาษาจีนว่า หยวนหมิงหยวน กลายเป็นแผลเป็นที่ชาวจีนต้องกรีดกันเองซ้ำแล้วซ้ำอีกของชาวจีน ทั้งทีความเสื่อมโทรมของหยวนหมิงหยวน มาจากทั้งการปล้นสดมภ์ภายนอก และความไม่เห็นคุณค่าของสมบัติชาติของชาวจีนในยุคหลังๆกันเองด้วย

จดหมายฉบับนี้ นอกจากแสดงถึงจุดยืนของตัวอูโก้ ยังแสดงถึงความสามารถทางวรรณกรรมและจินตนาการอันน่าหลงไหลในตัวอูโก้ ในบทพรรณาถึงความงามและคุณค่าของพระราชวังฤดูร้อนก่อนถูกทำลายได้อย่างวิจิตรตระการตา ส่วนในบทกล่าวโทษกองทหารอังกฤษและฝรั่งเศสก็ทำได้อย่างเจ็บแสบ หรือแม้ในฉบับที่แปลออกมาเป็นภาษาอังกฤษ ก็ยังสัมผัสได้ถึงอัจฉริยภาพทางวรรณกรรมของอูโก้….

จากบางส่วนของจดหมาย

“You ask my opinion, Sir, about the China expedition. You consider this expedition to be honorable and glorious, and you have the kindness to attach some consideration to my feelings; according to you, the China expedition, carried out jointly under the flags of Queen Victoria and the Emperor Napoleon, is a glory to be shared between France and England, and you wish to know how much approval I feel I can give to this English and French victory.

Since you wish to know my opinion, here it is:
There was, in a corner of the world, a wonder of the world; this wonder was called the Summer Palace. Art has two principles, the Idea, which produces European art, and the Chimera, which produces oriental art. The Summer Palace was to chimerical art what the Parthenon is to ideal art. All that can be begotten of the imagination of an almost extra-human people was there. It was not a single, unique work like the Parthenon. It was a kind of enormous model of the chimera, if the chimera can have a model. Imagine some inexpressible construction, something like a lunar building, and you will have the Summer Palace. Build a dream with marble, jade, bronze and porcelain, frame it with cedar wood, cover it with precious stones, drape it with silk, make it here a sanctuary, there a harem, elsewhere a citadel, put gods there, and monsters, varnish it, enamel it, gild it, paint it, have architects who are poets build the thousand and one dreams of the thousand and one nights, add gardens, basins, gushing water and foam, swans, ibis, peacocks, suppose in a word a sort of dazzling cavern of human fantasy with the face of a temple and palace, such was this building. The slow work of generations had been necessary to create it. This edifice, as enormous as a city, had been built by the centuries, for whom? For the peoples. For the work of time belongs to man. Artists, poets and philosophers knew the Summer Palace; Voltaire talks of it. People spoke of the Parthenon in Greece, the pyramids in Egypt, the Coliseum in Rome, Notre-Dame in Paris, the Summer Palace in the Orient. If people did not see it they imagined it. It was a kind of tremendous unknown masterpiece, glimpsed from the distance in a kind of twilight, like a silhouette of the civilization of Asia on the horizon of the civilization of Europe.

This wonder has disappeared.
One day two bandits entered the Summer Palace. One plundered, the other burned. Victory can be a thieving woman, or so it seems. The devastation of the Summer Palace was accomplished by the two victors acting jointly. Mixed up in all this is the name of Elgin, which inevitably calls to mind the Parthenon. What was done to the Parthenon was done to the Summer Palace, more thoroughly and better, so that nothing of it should be left. All the treasures of all our cathedrals put together could not equal this formidable and splendid museum of the Orient. It contained not only masterpieces of art, but masses of jewelry. What a great exploit, what a windfall! One of the two victors filled his pockets; when the other saw this he filled his coffers. And back they came to Europe, arm in arm, laughing away. Such is the story of the two bandits.

We Europeans are the civilized ones, and for us the Chinese are the barbarians. This is what civilization has done to barbarism.

Before history, one of the two bandits will be called France; the other will be called England. But I protest, and I thank you for giving me the opportunity! the crimes of those who lead are not the fault of those who are led; Governments are sometimes bandits, peoples never.

The French empire has pocketed half of this victory, and today with a kind of proprietorial naivety it displays the splendid bric-a-brac of the Summer Palace. I hope that a day will come when France, delivered and cleansed, will return this booty to despoiled China.

Meanwhile, there is a theft and two thieves.
I take note.
This, Sir, is how much approval I give to the China expedition.”

Signed,
Victor Hugo


2 Responses to “วิคเตอร์ อูโก้ กับ จีน”


  1. February 25, 2013 at 7:40 pm

    สวัสดีครับ

    หายไปนานเลยนะครับ อ่านแล้วนึกถึงสมัย รศ.๑๑๒ สยามกับฝรั่งเศส
    ไม่รู้ว่า อูโก้ คนนี้จะเขียนอะไรเกี่ยวกับสิ่งที่ฝรั่งเศสทำกับเราไว้บ้างหรือไม่ เพราะอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน

    ขอบคุณคุณอ๋องสำหรับบทความครับ

    • February 26, 2013 at 2:12 am

      สวัสดีครับ
      ผมหายไปนานจริงๆ กะว่าจะลงอะไรอยู่หลายอย่างแต่เห็นว่าเนื้อหายังไม่ถึงไม่ครบก็เลยไม่ได้ลงซักที มาคราวนี้ต้องยอมบีบตัวเองว่าไม่ครบก็ลงมาก่อน ไม่งั้นจะไม่ได้ลงอีกนาน

      ดูเหมือนนายอูโก้ ไม่ได้เขียนอะไรเกี่ยวกับเราคงเพราะลำพังความวุ่นวายในประเทศ ประกอบกับความสามารถด้านต่างๆของเค้าก็ทำให้งานเข้าเยอะพอตัว และความสนใจของฝั่งยุโรปไม่ว่าด้านศิลปะ การเมืองต่างรวมศูนย์มาที่จีนเป็นหลัก ไม่อย่างนั้นคงมีอะไรให้พูดกันอีกไม่น้อย

      ขอบคุณนะครับสำหรับการติดตามและกำลังใจ :)


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


30 เรื่องล่าสุด

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 45 other followers

Flickr Photos

More Photos

%d bloggers like this: