27
Nov
11

“ซินไฮ่” คืออะไร ในปี “1911 ปฎิวัติซินไฮ่”


ภาพยนต์เรื่อง 1911 ใหญ่ฟัดใหญ่ แท้จริงแล้วมีชื่อจีนว่า “1911 ปฎิวัติซินไฮ่” (1911 辛亥革命)
เพราะเป็นภาพยนต์เรื่องที่ 100 ของ”เฉินหลง” จึงทำให้ชื่อไทยประกอบด้วยคำว่า”ใหญ่”
หรือหากไม่ใช่หนังของเฉินหลงชื่อหนังก็อาจไม่แปลตรงๆแบบนี้ก็ได้ตามขนบการแปลชื่อหนังไทย
“ต้องเข้าถึงง่าย และเข้าใจง่าย”

อย่างไรก็ตามสำหรับคนที่ได้ดูภาพยนต์เรื่องนี้แล้วคงจะคุ้นกับคำว่าการปฎิวัติ”ซินไฮ่” ซึ่งเป็นชื่อเรียก
การปฎิวัิติของดร.ซุนอี้เซียน(孙逸仙) ซึ่งมีอีกชื่อว่า ซุนเหวิน(孙文) หรือรู้จักกันในไทยตามสำเนียง
กว่างตง(กวางตุ้ง) ว่า ดร.ซุนยัดเซ็น

ชื่อคนในประวัติศาสตร์จีนมักจะเป็นอย่างนี้ครับ หนึ่งคนเรียกได้หลายชื่อ ซึ่งว่าไปแล้วประวัติศาสตร์ไทย
ก็ไม่ต่างกัน หลายๆครั้งยิ่งเพิ่มความสับสนงุนงง เช่นชื่อพระยา หรือขุนต่างๆ ที่ชื่อเหมือนกันแต่เป็น
คนละคนกันไปซะ หรือคนๆเดียวกัน กลับมีชื่อเปลี่ยนไปตามยศตามตำแหน่ง

ความคิดมนุษยชาติแต่ละวัฒนธรรมแต่ละยุค ก็มีเอกลักษณ์ของแต่ละยุคแต่ละวัฒนธรรมกันไป

กลับมาเข้าเรื่องที่ว่าคำว่า “ซินไฮ่” คืออะไร…หรือใคร…หรือที่ไหน…หรือเมื่อไร…หรืออย่างไร

คำตอบคือคำว่าซินไฮ่ เป็นชื่อปีครับ
ระบบการเรียกปีของจีน(โบราณ)มีหลายระบบครับ ไม่ต่างกับชื่อคน ส่วนระบบที่เราออกจะคุ้นเคยซักหน่อย
ก็เป็นระบบปีรัชกาล เช่น ปีหงอู่ ที่ 5, ปีเจี้ยนอันที่ 8 ระบบประเภทนี้นับตามปีของฮ่องเต้ที่ขึ้นครองราชย์
ว่าเป็นปีที่เท่าไหร่ของฮ่องเต้องค์องค์ต่างๆ รายละเอียดคงไม่พูดถึงในบทความนี้
แต่ขออ้างอิงไว้หน่อยครับ ว่า ปีค.ศ. 1912 ต่อจากปฎิวัติซินไฮ่ 1 ปี เรียกตามระบบปีรัชกาลว่า
ปี”หมินกว๋อ”ที่ 1 ซึ่งก็แปลว่าปีสาธารณรัฐที่ 1

ระบบการเรียกปีอีกแบบหนึ่งคือระบบ “เทียนกานตี้จือ” (天干地支) หรือเรียกสั้นๆว่า “กานจือ”
(จีนไม่มีอักษรย่อแบบ ค.ศ., ศ.ป.ภ., ก.อ.ร.ม.น. นะครับเนื่องจากไม่ได้ใช้ระบบอักษรแบบไทยหรือฝรั่ง
เวลาย่อจึงใช้แบบตัดคำ สนใจเพิ่มเติมอ่านได้ใน “ซินหม่าไท่” ครับ)

“เทียนกานตี้จือ” ผมขอแปลง่ายๆเป็นคำว่า “วัฎจักรฟ้า(เทียนกาน) ราศีดิน(ตี้จือ)”ละกันนะครับ

วัฎจักรฟ้า จะประกอบด้วยตัวอักษร 10 ตัว เป็นสัญลักษณ์แทนธาตุทั้ง 5 ได้แก่ ไม้, ไฟ, ดิน, ทอง, น้ำ
และแต่ละตัวยังมีแยกย่อยเป็นธาตุหยินและหยาง รวมเป็น 10 ชุด เรียงกันไปเป็น ไม้หยาง, ไม้หยิน,
ไฟหยาง, ไฟหยิน,… ทั้ง 10 ตัวตั้งหมุนเวียนกันไป ได้แก่

วัฎจักรฟ้า(เทียนกาน, 天干)

เทียนกาน ชื่อจีน ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม หยินหยาง ธาตุ
เสียงอง เสียงคุน (คันจิ) ทับศัพท์ ฮันกึล
1 เจี่ย (jiǎ) โค (こう) คิโนะเอะ (木の兄) gap giáp หยาง ธาตุไม้
2 อี่ (yiǐ) โอะสึ (おつ) คิโนะโตะ (木の弟) eul ất หยิน
3 ปิ่ง (bǐing) เฮ (へい) ฮิโนะเอะ (火の兄) byeong bính หยาง ธาตุไฟ
4 ติง (dīng) เท (てい) ฮิโนะโตะ (火の弟) jeong đinh หยิน
5 อู้ (wù) โบะ (ぼ) สึชิโนะเอะ (土の兄) mu mậu หยาง ธาตุดิน
6 จี่ (jǐi) คิ (き) สึชิโนะโตะ (土の弟) gi kỷ หยิน
7 เกิง (gēng) โค (こう) คะโนะเอะ (金の兄) gyeong canh หยาง ธาตุทอง
8 ซิน (xīn) ชิง (しん) คะโนะโตะ (金の弟) shin tân หยิน
9 เหริน (rén) จิง (じん) มิซุโนะเอะ (水の兄) im nhâm หยาง ธาตุน้ำ
10 กุ่ย (guǐi) คิ (き) มิซุโนะโตะ (水の弟) gye quý หยิน

**ตารางนี้อ้างอิงจาก Wikipidia ครับ มีชื่อญี่ปุน เกาหลี และเวียดนามแถมด้วย
เนื่องจากใ้ช้ระบบนี้เหมือนกัน**

ดูในตารางข้างบนนะครับ อักษร “ซิน” ตัวที่ 8 คืออักษรตัวแรกของคำว่า ซินไฮ่

ราศีดิน ประกอบด้วยตัวอักษร 12 ตัว ซึ่งก็คือ 12 นักกษัตริย์ แล้วในระบบ 12 นักกษัตริย์ของจีน
นอกจากเป็นราศีของปีแล้ว ยังเป็นราศีย่อยของวันได้ด้วย ตามที่แสดงในตาราง

ใครมีปฎิทินจีนอยู่ที่บ้าน ก็ลองเปิดดูไปเพลินๆนะครับ เราจะเห็นวงวัฎจัำกร แบบนี้เสมอ
ในนั้นยังแถมคำอ่านแบบเสียงแต้จิ๋วด้วยครับ

ราศีดิน(ตี้จือ, 地支)

ตี้จือ ชื่อจีน ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม ปีนักษัตร รอบวัน
เสียงอง เสียงคุน ทับศัพท์ ฮันกึล
1 จื่อ (ziǐ) ชิ เนะ ja ชวด (鼠) 23 ถึง 1 น.
2 โฉ่ว (chǒou) ชู อุชิ chuk sửu ฉลู (牛) 1 ถึง 3 น.
3 อิ๋น (yín) อิง โทะระ in dần ขาล (虎) 3 ถึง 5 น.
4 หม่าว (mǎao) โบ อุ myo mẹo/mão เถาะ (兔) 5 ถึง 7 น.
5 เฉิน (chén) ชิง ทะสึ jin thìn มะโรง (龍) 7 ถึง 9 น.
6 ซื่อ (sì) ชิ มิ sa tỵ มะเส็ง (蛇) 9 ถึง 11 น.
7 อู่ (wǔu) โกะ อุมะ o ngọ มะเมีย (馬) 11 ถึง 13 น.
8 เว่ย (wèi) มิ หรือ บิ ฮิสึจิ mi mùi มะแม (羊) 13 ถึง 15 น.
9 เซิน (shēn) ชิง ซะรุ shin thân วอก (猴) 15 ถึง 17 น.
10 โหย่ว (yoǒu) ยู โทะริ yu dậu ระกา (雞) 17 ถึง 19 น.
11 ซวี (xū) จุสึ อินุ sul tuất จอ (狗) 19 ถึง 21 น.
12 ฮ่าย (hài) ไก อิ hae hợi กุน (豬) 21 ถึง 23 น.

**ตารางนี้อ้างอิงจาก Wikipidia ครับ มีชื่อญี่ปุน เกาหลี และเวียดนามแถมด้วย
เนื่องจากใ้ช้ระบบนี้เหมือนกัน**

และเมื่อดูในตาราง อักษร ฮ่าย ซึ่งก็คือคำว่า ไฮ่ ในคำว่า”ซินไฮ่” ก็คือปีกุน(หมู)
วัฎจักรฟ้า+ราศีดิน ก็ประกอบกันเป็นชื่อปีครับ ซินไฮ่ ก็คือปี หมูทองธาตุหยิน นั่นเอง

การเรียงลำดับก็จะกันไปเรื่อยๆ อย่างตัวอย่างปีใกล้ๆก็จะเป็นตามตารางนี้ครับ

(甲子)
ลำดับ
ลำดับ
กานจือ
ชื่อปี
กานจือ
ปีนักษัตริย์ ปีนับจาก
ปีที่ 61
ของหวงตี้*
Gregorian
ปีค.ศ.
วันตรุษจีน
15 5/3 wùyín (戊寅) Earth Tiger 4696 1998 January 28
16 6/4 jǐmăo (己卯) Earth Rabbit 4697 1999 February 16
17 7/5 gēngchén (庚辰) Metal Dragon 4698 2000 February 5
18 8/6 xīnsì (辛巳) Metal Snake 4699 2001 January 24
19 9/7 rénwǔ (壬午) Water Horse 4700 2002 February 12
20 10/8 guǐwèi (癸未) Water Goat 4701 2003 February 1
21 1/9 jiǎshēn (甲申) Wood Monkey 4702 2004 January 22
22 2/10 yǐyǒu (乙酉) Wood Rooster 4703 2005 February 9
23 3/11 bǐngxū (丙戌) Fire Dog 4704 2006 January 29
24 4/12 dīnghài (丁亥) Fire Pig 4705 2007 February 18
25 5/1 wùzǐ (戊子) Earth Rat 4706 2008 February 7
26 6/2 jǐchǒu (己丑) Earth Ox 4707 2009 January 26
27 7/3 gēngyín (庚寅) Metal Tiger 4708 2010 February 14
28 8/4 xīnmăo (辛卯) Metal Rabbit 4709 2011 February 3
29 9/5 rénchén (壬辰) Water Dragon 4710 2012 January 23

**ตารางอ้างอิงจาก Wikipedia**
หมายเหตุ *ถือเอาปี 2697 BC.(บ้างว่า 2637 BC.) เป็นปีตั้งต้นปฎิทินแบบนี้ ซึ่งมีที่มาจากวันเกิด
ปีที่ 61 ของหวงตี้ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นผู้คิดค้นการนับปีแบบนี้

 

เพราะฉะนั้น ปี 2011 ก็คือปี ซินหม๋าว คือปีกระต่ายทอง ธาตุหยิน (ปีค.ศ.ที่ลงท้ายด้วย 1 ก็จะลง
วัฎจักรทองธาตุหยิน โดยตลอด) และปีหน้า ปี 2012 จะเป็นปีเหยินเฉิน ปีมังกรน้ำ ธาตุหยาง

สังเกตุนะครับ ในราศีดิน อักษรที่เทียบเคียงกับนักษัตริย์ต่างๆ ไม่ได้เป็นคำจีนที่แปลว่า
สัตว์นั้นๆเช่นปีกระต่ายไม่ได้ใช้คำว่า ทู่(兔) ปีมังกร เค้าไม่ได้ใช้คำว่าหลง(龙)
นัยว่าเป็นอักษรเหล่านี้เป็นแทนอันดับเฉยๆ

ควรจะกล่าวอีกว่า การจัดระบบแบบ 10 วัฎจักรหน้า + 12 ราศีหลัง จะจับคู่กันได้ทั้งหมด 60 แบบครับ
ซึ่งทำให้ชาวจีนให้ความสำคัญอย่างยิ่งใหญ่กับเวลาทุกๆรอบ 60 ปี เพราะเป็นปีที่วัฎจักรและราศีย้อน
กลับมาบรรจบกันโดยสมบูรณ์

อย่างที่เห็นในวันชาติจีนครบรอบ 60 ปีไปเมื่อปี 2009 หรือแม้แต่วันแซยิดของอากงอาม่า ก็จะมีการ
จัดฉลองยิ่งใหญ่

ระบบรอบปี 60 ปีแบบนี้ ยังมีส่วนช่วยนักประวัติศาสตร์อย่างมากในการหาปีที่เกิดเหตุการณ์ต่างๆ
ตามที่บันทึกประวัติศาสตร์จีนได้บันทึกไว้ เนื่องการการบันทึกระบบปีรัชกาลจะมีปัญหาเรื่องปีรัชกาล
ที่ซ้อนกันในปีค.ศ.เดียวกัน เนื่องจากวันที่เปลี่ยนรัชกาลมีโอกาสเคลื่อนเพิ่มมากขึ้นในระหว่างปีได้มาก
แถมบางช่วงบางปี มีฮ่องเต้หลายองค์ ให้นับให้เรียกกันพัลวัน ถ้าหากเหตุการณ์ใดไม่คลุมเครือคลาด
เคลื่อนไปเกิน 60 ปี ก็จะใช้ระบบปีแบบนี้จัดเข้ากับปีค.ศ.ได้ง่าย

ส่วนระบบนี้ที่หลงเหลือคุ้นชินมาถึงปัจจุบัน ก็คือระบบการจำราศีนั่นเอง ชาวจีนส่วนใหญ่ทุกวันนี้ยังถาม
ราศีเพื่อการเทียบเคียงอายุ ซึ่งถ้าไม่หน้าอ่อนกว่าหรือแก่เกินวัยไปเกิน 12 ปี เราก็จะพอรู้ได้ว่าแต่ละคน
อาวุโสขนาดไหน

ส่วนเรื่องวัฎจักรฟ้าว่าเป็นธาตุใด หยินหรือหยาง ก็คงเหลือแต่โหราศาสตร์ที่นำมาใช้คำนวนกันอย่างขมักเขม้น

ชื่อ ซินไฮ่ จึงสื่อความหมายทางวัฒนธรรมของระบบการคิดปี มิใช่ชื่อคน หรือสถานที่ใดๆในประวัติศาสตร์
และสรุปปี”ซินไฮ่” ภาควัฒนธรรมได้ว่า
“ปีซินไฮ่ เป็นปีหมูทองธาตุหยิน ซึ่งในปีซินไฮ่รอบที่ตรงกับ ค.ศ.1911 เป็นปีเริ่มต้นของสาธารณรัฐ
ซึ่งตรงกับปีพ.ศ.2454 ครับ”


0 Responses to ““ซินไฮ่” คืออะไร ในปี “1911 ปฎิวัติซินไฮ่””



  1. Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


30 เรื่องล่าสุด

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 45 other followers

Flickr Photos

More Photos

%d bloggers like this: